Czym jest akt notarialny? Jest to rodzaj dokumentu urzędowego, który sporządzany jest przez notariusza. Notariusz jest współuczestnikiem czynności, w trakcie której dochodzi do oświadczenia woli, która następnie zostaje spisana, odczytana stronom i podpisana przez obecnego tam notariusza. Zwykle sporządza się go w celu dokonania czynności prawnej. Co ciekawe każdy podpisany akt notarialny zostaje w kancelarii notarialnej, w której przetrzymywany jest przez pięć lat, a po upływie tego czasu trafia do archiwum ksiąg wieczystych, właściwego sądu rejonowego.
Czym jest akt notarialny?
Akt notarialny to czynność, która jest jedną z najważniejszych czynności wśród działań notarialnych. Różni się od innych czynności tym, iż może być sporządzana tylko przez notariusza, chociaż występują i od tej reguły pewne odstępstwa. Forma aktu notarialnego polega na tym, że notariusz oraz strony uczestniczą w redagowaniu treści oświadczeń woli, następnie są one przez niego spisane, kolejno muszą zostać odczytane stronom, a na końcu podpisane przez notariusza.
Celem sporządzenia takiego dokumentu jest zazwyczaj potwierdzenie dokonanej czynności prawnej. A sporządzany jest on w sytuacji, gdy wymagają tego przepisy prawa bądź, gdy taka jest wola stron. Tak jak wcześniej to zostało już wspomniane, oryginał aktu notarialnego zawsze zostaje w kancelarii natomiast do stron trafia jego wypis, który jest dosłownym powtórzeniem oryginału i ma on też wartość oryginalnych dokumentów. Można też zgłosić się do kancelarii notarialnej po kolejny odpis, jeśli wcześniejszy zaginął.
Kiedy zwykle jest sporządzany akt notarialny?
Akt notarialny czasem jest sporządzany z obowiązku, a czasem, ponieważ taka jest wola stron. Zwykle dokument ten stanowi też ochronę dla osób, które chcą go otrzymać. W polskim prawie obowiązek sporządzenia aktu notarialnego zwykle związany jest z przeniesieniem własności danej nieruchomości. Do czynności tych zalicza się:
- Spadek i darowizna
- Dożywocie
- Najem okazjonalny
- Kupno lub sprzedaż nieruchomości
- Ustanowienie użytkowania wieczystego
- Ustanowienie odrębnej własności lokalu
- Przeniesienie użytkowania wieczystego
Należy pamiętać, że jeżeli w tych przypadkach dokument ten nie zostanie sporządzony nie będą one miały skutków prawnych, czyli będą nieważne. Są też takie sytuacje, które nie wymagają sporządzenia tego aktu, ale warto go mimo to wykonać. Będzie to na przykład w sytuacji sporządzania umowy przedwstępnej sprzedaży mieszkania.
Dlaczego warto zdecydować się na akt notarialny w takiej sytuacji? Ponieważ jest on zdecydowanie bardziej ważny niż umowa cywilnoprawna. Więc, jeśli jedna strona nie wywiąże się z umowy może zostać przed sadem pociągnięta do odpowiedzialności.
Jak wygląda akt notarialny?
Wygląd aktu notarialnego jest określony w ustawie Prawo o notariacie. Ustawa ta mówi, że akt notarialny musi zostać sporządzony w języku polskim i zawierać następujące elementy:
- Dokładną datę, w której jest sporządzany, czyli dzień, miesiąc i rok. Czasami też na życzenie stron można podać godzinę jego podpisania.
- Miejsce sporządzenia owego dokumentu
- Dane notariusza, czyli jego imię, nazwisko i adres siedziby w kancelarii notarialnej
- Dane stron aktu notarialnego. W przypadku osób fizycznych będzie to imię i nazwisko imiona rodziców, adres zamieszkania, natomiast w przypadku przedsiębiorstw, nazwa firmy, adres jej siedziby, w przypadku pełnomocników, wszystkie ich dane.
- Stwierdzenie, że akt notarialny został odczytany, przyjęty i podpisany
- Wszystkie podpisy stron i podpis notariusza sporządzającego akt notarialny
Jaki jest koszt sporządzenia aktu notarialnego?
To jaka będzie maksymalna kwota wynagrodzenia dla notariusza za sporządzenie aktu notarialnego, czyli tak zwanej taksy notarialnej, reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 roku. Stawki te zależą od rodzaju transakcji, dlatego też nie da się jednoznacznie stwierdzić jaka będzie ich wysokość, ponieważ są one wyceniane indywidualnie.
W przypadku sprzedaży nieruchomości, aby wyliczyć taksę notarialną należy wziąć pod uwagę wartość tej nieruchomości. W przypadku dzierżawy lub najmu, za podstawę wynagrodzenia przyjmuje się w tej sytuacji sumaryczną wysokość czynszu jaka zostałaby naliczona za czas, na jaki umowa została zawarta. Jeśli została ona podpisana bezterminowo to wówczas bierze się pod uwagę wartość świadczeń za 10 lat.
